Nhà Trần (1225-1400) là trong số những triều đại phong kiến rực rỡ và nổi tiếng nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Không chỉ được lưu danh với những chiến công hiển hách, nhà Trần còn để lại nhiều giá trị văn hóa truyền thống rất dị về thẩm mỹ và làm đẹp thẩm mỹ và làm đẹp và thiết kế thiết kế
Đặc điểm về thiết kế thiết kế kiến trúc thời Trần rất phong phú về quy mô, quy hoạch thống nhất, thích ứng; trang trí tinh xảo và có sự hợp lý với phong cảnh thiên nhiên xung quanh.
Không chỉ những công trình thiết kế tôn giáo như đình, chùa, tháp… vẫn còn đó lưu lại đến thời nay, quy mô nhà thời Trần bằng đất nung được phát hiện ở tỉnh Nam Định là một bảo vật quý giá được phục vụ cho con người những tưởng tượng rõ rệt về tư duy thiết kế tinh xảo của người Việt xưa.
Mô hình thiết kế thiết kế kiến trúc nhà thời Trần được phát hiện vào năm 1973, khi một người dân đào đất ở gần khu lăng Chiếng, thôn Lại Xá, xã Hiển Khánh, huyện Vụ Bản và tìm thấy những mảnh gốm đất nung cổ kỳ lạ.
Nhận được thông tin, Bảo tàng tỉnh Hà Nam Ninh khi đó đã cử người về tận nơi, túc trực cả tháng trời để tiếp tục công việc công việc tìm kiếm những mảnh gốm khác.
Các nhà khảo cổ vui mừng khi tìm thấy toàn bộ 14 mảnh gốm, ghép lại thành quy mô thiết kế nhà bằng đất nung tinh xảo và nguyên vẹn.
Để đảm bảo độ đúng đắn, họ tiến hành đào sâu xuống lòng đất gần nửa mét, tìm dấu vết của quy mô in trong đất, đưa quy mô xuống lắp khít với dấu vết này nhằm mục tiêu phục dựng theo đúng nguyên bản.
Sau đó, quy mô nhà được đối chiếu với những tài liệu, sử sách và đối chiếu với hai quy mô thiết kế thời Trần bằng đất nung tương tự được tìm thấy ở khu Lăng Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (thôn Bảo Lộc, xã Mỹ Phúc, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định) và tại Khu đền Trần Hưng Hà (xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình) để xác thực tính đặc trưng.
Theo những nhà phân tích, quy mô nhà gồm 14 mảnh ghép với nhau, thể hiện thiết kế của một phủ đệ, lăng tẩm của giới quý tộc thời Trần thế kỷ 13-14.
Mô hình khu nhà tốt đẹp kiểu “nội công ngoại quốc”. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam+)
Các nguyên đơn thiết kế tạo thành ở một vị trí nhà tốt đẹp kiểu “nội công ngoại quốc” với tường vây, 2 cổng vào nhà chính, nhà hậu, nhà bia, tháp, hành lang, vườn cửa… Các họa tiết trang trí, bố cục, điêu khắc đều được triển khai tinh xảo và mang đặc trưng thiết kế thời Trần.
Toàn bộ quy mô nhà có kích thước hình chữ nhật lâu năm 100cm, rộng 95cm. Bên ngoài là tường vây gồm 8 mảnh, kết cấu phía trước là cổng, tại chính giữa tường sau là một tòa nhà 4 mái.
Mặt trước hai bên tường chạm thông phong hoa văn nhánh cúc; hai bên tường mở 2 cổng, trong đó, cửa cổng bên phải có bố cục và đồ án trang trí hình đôi rồng chầu lá đề, phần dưới trang trí hoa văn sóng nước tương tự trên bộ ô cửa gỗ chùa Phổ Minh; cổng cửa bên trái có vệt tròn vạch vào ở chính giữa.
Mặt trong tường để trơn, khắc ký hiệu để lắp ghép; mặt ngoài trang trí ô hoa văn hoa thị 4 cánh. Tường tạo 2 mái vát, riêng ở vị trí cổng có 4 mái. Mái lợp ngói ống và ngói mũi sen.
Theo những Chuyên Viên, này đó là quy mô thiết kế nguyên bản, đặc trưng và vừa đủ nhất của thời Trần. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam+)
Trung tâm của quy mô nhà là cụm công trình gồm tòa nhà chính hình chữ nhật 4 mái lợp ngói, hiên rộng, dựng 2 cột tròn 2 bên, phía trong là bộ ô cửa trang trí hình rồng chầu.
Kế tiếp là hai dãy nhà dọc nằm ở hai bên (dạng ống muống) vuông góc và gối một đầu lên nhà chính. Bên phải công trình này đó là nhà đặt bia, bên trái là cây tháp (dạng tháp mộ) 2 tầng 4 mái lợp ngói mũi sen.
Các nhà khảo cổ với sự những Chuyên Viên Nhật Bản đã phân tích trong tuổi thọ hơn 10 năm và xác định này đó là quy mô thiết kế thiết kế nguyên bản, đặc trưng và khá đầy đủ nhất của thời Trần.
Điểm độc bản của quy mô ngoài việc nguyên vẹn về hình dạng, có nguồn gốc rõ ràng thì những rõ ràng thiết kế thiết kế kiến trúc cột, trụ, xà, đấu, vì kèo… được trang trí tỉ mỉ, thiết kế tinh xảo với toàn bộ hoa văn chủ đạo như lá đề, hoa cúc, hình rồng mà không hề hề một quy mô nhà nào ở Việt Nam có được.
Các họa tiết trang trí, bố cục, điêu khắc đều được tiến hành tinh xảo và mang đặc trưng thiết kế thiết kế thời Trần. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam+)
Mặt ngoài tường vây trang trí hoa văn hoa thị 4 cánh. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam+)
Các nhà phân tích cho rằng quy mô nhà thời Trần được sử dụng để làm bản vẽ nhân viên thay thế sửa chữa trước lúc tiến hành xây dựng trên thực tiễn. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam+)
Trước đó, những nhà khảo cổ cũng tìm thấy những thành phần thiết kế bằng đất nung như mảnh quy mô nhà tại thôn Bảo Lộc, xã Mỹ Phúc, huyện Mỹ Lộc; đầu đao ở làng An Nhân, xã Thành Lợi, huyện Vụ Bản; góc mái tháp ở chùa Đồi, xã Yên Đồng, huyện Ý Yên)...
Điều này đã xác minh quy mô nhà thời Trần được sử dụng để làm bản vẽ nhân viên nhân viên kỹ thuật chỉnh sửa trước lúc tiến hành xây dựng trên thực tiễn.
Việc tìm thấy một quy mô tốt đẹp được phép những nhà phân tích tưởng tượng được thực tiễn thiết kế như phong nhữngh trang trí, thẩm mỹ và làm đẹp thời Trần ra làm sao. Đặc biệt, quy mô là tư liệu quý để những nhà khoa học, thiết kế phân tích, phục dựng những công trình lịch sử dân tộc thời Trần hiện nay.
Mô hình nhà thời Trần bằng đất nung và đang được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia vào trong ngày 25/12/2015 theo Quyết định số 2382/QĐ-TTg, hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Nam Định. Đây không những là niềm tự hào của tỉnh Nam Định nhưng vẫn là tài sản chung quý giá của cả dân tộc Việt Nam./.
Frank Lloyd Wright - Kiến trúc sư vĩ đại người Mỹ
Cesar Pelli - Kiến trúc sư người Argentina
Phùng Phong. Kiến trúc sư người Việt Nam